Artikelen

Op dit deel van de website zijn een aantal artikelen geplaats die door de leden van de studiekring zijn geschreven en nog niet zijn gepubliceerd. 

 

 


U vindt hier vier artikelen van de hand van de secretaris Derk Jansen.
 
In: ‘Meester Heuvel leest . . . en wordt gelezen!’ zien we hoe intensief hij las; non-fictie veelal. Centraal staat in de eerste bijdrage het boek ‘Helmut Harringa’ van de Duitse jurist Herman Popert. Deze in 1910 verschenen ‘onthoudersroman’ moest Heuvel natuurlijk lezen, want als auteur van de anti-alcohol brochure ‘Een vijand van Stad en Land’ uit 1909 had hij, ook landelijk, laten zien hoe het kwaad van het alcoholmisbruik woekerde. Helmut Harringa werd vertaald en uitgegeven door de jeugdige Amersfoortse uitgever Arie Gerrit Schoonderbeek; het werd meteen een groot succes. Ook op Schoonderbeek maakte het boek een onuitwisbare indruk.

De tweede bijdrage handelt over Hendrik Willems uiterst korte verblijf op Ruimzicht, voor jongens als hij een vooropleiding voor het Doetinchemse gymnasium die op zich weer een voorportaal was voor de universitaire studie theologie. Verscheurd door heimwee bleef hij slechts twee dagen op Ruimzicht.

In: Hendrik Willem Heuvel (1864-1926) en Gerrit Velderman (1837-1917) wordt licht geworpen op hun onderlinge relatie.
Velderman is evenals Heuvel een unieke figuur die als vertaler van de werken van onder andere Hans Christian Andersen grote bekendheid genoot. Hij werd hoofdredacteur van De Graafschapbode waaraan hij ook bijdragen in dialect leverde. Gezien het leeftijdsverschil tussen beiden kan men denken aan een leermeester-gezel relatie, dat lijkt overigens betwistbaar; daarvoor was Heuvel toch te erudiet en te vrijzinnig in de betekenis van: ‘vrij van zin.’
Opgenomen zijn een tweetal toespraken van Heuvel: bij de 80-jarige verjaardag van Velderman en bij diens overlijden. Hun onderlinge sociale verkeer wordt gevolgd aan de hand van de dagboekaantekeningen van Heuvel.

Heuvel was ook nauw bevriend met de predikant Frits Reitsma, ondanks het feit dat die maar kort te Borculo stond. Reitsma stond aanvankelijk bekend als christen-socialist, maar het artikel: ‘Ds. Frits Reitsma en Hendrik Willem Heuvel’ laat zien dat de redactie van het christen-socialistische weekblad ‘De Blijde Wereld’ daar toch anders over dacht. Heuvel schijnt eens gezegd te hebben: “Ik wil graag naar de hemel, maar die moet dan wel lijken op de Achterhoek”.
Dit thema komt aan de orde in ‘Het is nog niet geopenbaard, wat wij zullen zijn’. Deze beschouwing over onsterfelijkheid bevindt zich in Heuvels archief (ECAL te Doetinchem) onder n° 315, schrift III, 78-82; we maken ook kennis met een aantal vrijzinnige geloofsopvattingen van Heuvel. In God, in de natuur laat Heuvel de natuur zien als een verbeelding van het goddelijke; als we God ergens kunnen leren kennen, dan is het daar volgens hem. Heuvel schreef het stuk naar aanleiding van een prijsvraag; in het archief van Heuvel is het n° 314.